25 nov. 2013
Jiska de Vries
I
De Zwarte Piet kwestie, ik vind hem ingewikkeld.
Mijn eerste neiging is te zeggen dat het onzin is dat het fenomeen Zwarte Piet een uiting van racisme is, immers: het is niet racistisch bedoelt. Ook voel ik mij enigszins aangevallen in deze discussie.
Ik ben namelijk een groot fan van de Sinterklaastraditie, juist omdat deze zo über-Nederlands is, één van de laatste Nederlandse tradities die nog (enigszins) overeind staat. Heel anders dan bijvoorbeeld het Kerstfeest, dat volledig geamerikaniseerd is en daardoor mijns inziens een veel hollere (commerciëlere) betekenis heeft gekregen dan het Sinterklaasfeest.
Ook in het licht van de tijd gezien, de tijd van globalisering en daardoor steeds meer opheffing van de eigen culturele waarden die voorheen als vanzelfsprekend bij een eigen identiteit van een land horen, lijkt het willen behouden van die laatste eigen culturele traditie een reële wens.
Wanneer ik mij echter verplaats in de partij die zich gekwetst voelt door het fenomeen Zwarte Piet, dan kan ik mij daar óók iets bij voorstellen. Wanneer je de voorbeelden hoort van bijv., de moeder van Quinsy die op een beledigende manier door een collega wordt betiteld als 'Zwarte Piet', dan gaan ook mijn haren overeind staan.
Ofschoon ik ook de neiging heb om te denken: dat is een exces. Een exces van een samenleving die in principe niet racistisch is. Ergo: de meeste mensen die het Sinterklaasfeest vieren zullen daar geen enkele racistische gedachte bij hebben, laat staan iets uiten in die trant.
Het feit echter, dat Zwarte Piet in sommige Sinterklaasliedjes behalve als een held, ook letterlijk ofwel figuurlijk wordt neergezet als 'de knecht' van Sinterklaas, is ook niet mis.
En ik kan mij voorstellen dat dat een kwetsende lading heeft, omdat het refereert aan het pijnlijke slavernij verleden.
En misschien zit daar wel juist de zere plek, de oorzaak, waarvan de hele Zwarte Piet discussie slechts een symptoom is. Er is te weinig aandacht in Nederland voor het slavernijverleden, waarin onze voorvaderen behoorlijk grove misdaden hebben gepleegd.
Nooit heeft bijv. de Surinaamse bevolking hier verontschuldigingen of erkenning voor gekregen vanuit de Nederlandse overheid. Wellicht is dat hetgeen waar deze discussie eigenlijk om draait. En wordt het tijd dat het dan inderdaad ook dáár over gaat.
Ik kan mij zo voorstellen, dat wanneer met name de Surinaamse bevolking, meer erkenning heeft gekregen voor deze schandvlek uit de Nederlandse historie, er vanuit hun kant ook meer begrip zal zijn voor ons verlangen om onze traditie te laten voorleven.
Want die is mij heel wat waard; ook omdat ik mij van geen kwaad bewust ben. Ik ben namelijk geen racist, en zal te allen tijde racisme willen bestrijden.
Daarnaast vind ik echter niet dat een ieder die zich slecht behandelt voelt, altijd in het gelijk gesteld moet worden, alleen uit angst om voor racist te worden uitgemaakt.
Wanneer ik mijzelf daarnaast een spiegel probeer voor te houden, en denk aan de stierenvechten in Spanje, dan besef ik: ook dat is een traditie. In mijn ogen een rare traditie, die wat mij betreft wel mag worden afgeschaft.
Aan de andere kant denk ik: wie ben ík om er iets over te zeggen?
Immers; ik ben geen Spanjaard, ik weet niet hoe het voelt om een Spanjaard te zijn, en opgegroeid te zijn met een dergelijke traditie.
Zo leer ik dat het aan de ene kant wellicht makkelijk te oordelen is als buitenstaander, en snel klaar te staan met je morele oordeel.
Anderzijds is het ook makkelijk om de argumenten van de tegenpartij al te snel snel terzijde te schuiven met het argument dat het aanstellerij is.
Naar mijn idee zouden beide partijen met elkaar in gesprek moeten gaan om te kijken waar deze discussie werkelijk om draait. En dan is het de bedoeling dat beide partijen proberen zich in te leven in elkaar. Ik denk dat dat de discussie al een stuk vooruit zal helpen, in plaats van alleen op te komen voor de eigen gevoelens die deze kwestie oproept.
II
De Zwarte Piet discussie heeft inmiddels grote proporties aangenomen.
De drogredenen schieten je hierbij om de oren als pepernoten.
Een kleine greep uit de gehoorde drogredenen:
- 'Ja, maar als we dit gaan verbieden dan mag straks niets
meer!'
- 'Moeten we dan naar iedereen in NL die zich achtergesteld
voelt gaan luisteren?
Dat is toch niet te doen?!'
- 'Maar dat is toch cultuur!'
Welnu, dat zal ik u even haarfijn uitleggen.
Drogreden 1:
Hoe kom je erbij dat als er één ding verboden wordt, gelijk alles wordt verboden? Toen er ooit een wet is gemaakt tegen discriminatie, werd daarna ook niet gelijk alles wat je maar kunt bedenken verboden.
Ik noem maar een dwarsstraat.
Bovendien is dit valse argument puur gebaseerd op angst, en bevat het een aanname. Namelijk de aanname dat wanneer één ding verboden wordt, of aangepast, gelijk de hele wereld 360 graden draait en je helemaal niets meer kan doen zonder een boete te krijgen.
Het is een aanname omdat niets in het heden, en in de discussie rondom Zwarte Piet, erop wijst dat wanneer Zwarte Piet verandert of verboden wordt, er ook gelijk een heleboel andere dingen gaan veranderen.
Bovendien; is de angst dat 'straks niets meer mag' (hetgeen totaal geen grond heeft), belangrijker dan de gevoelens van een deel van de Nederlandse bevolking die zich gediscrimineerd voelen?
Ik kan mij de angst best voorstellen hoor, dat straks niets meer mag. Maar het is een irreële angst, en een vals argument.
En verder: door deze drogreden worden de dingen nogal omgedraaid.
In plaats van dat er aandacht is voor de mensen die zich gediscrimineerd voelen (en die dus, in zekere zin, slachtoffer zijn) plaatsen de opponenten zich in de rol van slachtoffer.
Dat is een onjuiste omkering van zaken. Wij blanke Nederlanders zijn in deze kwestie niet de partij die zich gekwetst voelt. Dat zijn de mensen die zich gediscrimineerd voelen.
Dan is het onkies om gelijk zo openlijk te vrezen voor je eigen hachje.
Drogreden 2:
Wie zegt dat als je naar één bepaalde bevolkingsgroep die zich roert luistert, je gelijk van elk wissewasje een grote zaak moet maken? Niemand.
De Zwarte Piet discussie is al jaren aan de gang, maar nooit was het geluid over (vermeende) discriminatie zo sterk als nu.
Als je dat gaat negeren dan ben je niet tolerant, laat staan beschaafd.
En in dit land willen wij graag beschaafd met elkaar omgaan. Dus als een groep zich duidelijk gediscrimineerd voelt, dan luister je daarnaar en probeer je je in te leven in hun standpunt. Dat is wel het minste wat je kunt doen.
Drogreden 3:
Slavenarbeid was ook cultuur. Kinderarbeid trouwens ook.Net als mensenhandel. Vrouwenbesnijdenis. Moet ik nog even doorgaan?Ergo: cultuur is geen statisch iets, het is dynamisch, en aan verandering onderhevig.
III
Ik denk dat de boosheid van de 'huileblanken' m.b.t. het veranderen van Zwarte Piet hem er hier in zit dat er een door de media gecreëerd beeld wordt hoog gehouden dat inhoudt dat NL al jaren niet meer 'is wat het was', en het in zijn authenticiteit zou zijn aangetast door de toename van immigranten en vanwege het waanidee van islamisering.
Dit beeld komt veel mensen goed van pas, want refereert aan hun eigen (onderbuik)gevoelens van vervreemding, waarvan ze zich nauwelijks bewust zijn.
Deze gevoelens van vervreemding zijn ontstaan door de snelle veranderingen van de maatschappij door technologische vooruitgang, maar ook door factoren als bijv. globalisering (men weet niet eens meer waar het eigen eten vandaan komt), de toenemende individualisering (dia o.a. eenzaamheid voortbrengt), en het steeds meer onthecht raken van mensen onderling (oude banden als familiebanden en huwelijksverbanden worden sneller verbroken, als ook vriendschapsbanden en werkrelaties tussen werknemer/werkgever).
Tel daar nog bij op dat NL al jaren in een identiteitscrisis verkeert (de woede om Maxima's uitspraak ''De' Nederlander bestaat niet'' was van een vergelijkbaar soort primitivisme als die in het Zwarte Pietdebat) en de angst die in onze huidige samenleving heerst vanwege het voortdurend angst zaaien van weer diezelfde media (angst voor bijv. terrorisme en islamisering), maar ook de angst die wordt gegenereerd door de wetenschap, de popularisering ervan en het daaruit voortvloeiende effect dat 'we' steeds meer 'weten' (en waar we dus bang voor kunnen/moeten zijn), het toenemend verdwijnen van bestaanszekerheden vanwege het afkalven van de verzorgingsmaatschappij en de economische crisis, en je hebt een voedingsbodem voor angst voor verandering, vasthouden aan oude, kromme waarden, en primitieve uitingen van woede en racisme.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten